Pieniądz i instytucje finansowe
- Co to jest pieniądz?
- Dlaczego wartość pieniędzy się zmienia?
- Dlaczego tak ważna jest walka z inflacją?
- Jakie usługi świadczą banki i inne instytucje finansowe?
- W jaki sposób banki "tworzą" pieniądze?
- Jaką rolę w naszej gospodarce odgrywa Narodowy Bank Polski?
- Jakie są fazy cyklu koniunkturalnego?
- Jak mierzymy cykle koniunkturalne?
- W jaki sposób rząd stara się stabilizować wahania koniunktury?
- Dlaczego kraje handlują ze sobą?
- Dlaczego kraje często stosują bariery handlowe?
- W jaki sposób dokonuje się płatności w handlu zagranicznym?
Pieniądzem może być cokolwiek, co jest ogólnie akceptowane w płatnościach za dobra i usługi. Pieniądze są środkiem wymiany, a także miernikiem wartości i środkiem do przechowywania wartości. Stosowane obecnie formy pieniądza to gotówka i depozyty na żądanie.
Kiedy mówimy o "wartości pieniądza", mamy na myśli ilość dóbr i usług, jaką możemy za nie kupić, czyli inaczej, jest to "siła nabywcza". Siła nabywcza pieniędzy może się zwiększać; dzieje się tak podczas deflacji. Może się ona również zmniejszać - ma to miejsce w okresie inflacji.
Istnieją dwa rodzaje inflacji: kosztowa i popytowa. Inflacja popytowa spowodowana jest zwiększonymi wydatkami, które mają wpływ na wzrost cen ("zbyt wiele pieniędzy ,goni' zbyt małą ilość rzeczy"). Inflacja kosztowa powstaje w rezultacie rosnących kosztów produkcji, które się wzajemnie nakładają. Mimo, że niektórzy mogą korzystać dzięki zwiększającym się cenom, to większość z nas traci. Z powodu inflacji straty ponosi również gospodarka jako całość.
Instytucje finansowe, takie jak banki komercyjne, towarzystwa oszczędnościowe i pożyczkowe oraz banki oszczędnościowe, są niezbędnymi elementami dobrze funkcjonującej gospodarki. Podstawową funkcją banków jest zapewnienie bezpiecznego miejsca dla zdeponowanych funduszy oraz udzielanie pożyczek, a nawet kredytów online. Oprócz tego banki oferują szereg innych usług finansowych.
Depozyty na żądanie, prowadzone przez banki komercyjne, stanowią największy składnik ilości pieniądza. Ponieważ pożyczki banków komercyjnych są zwykle dodawane do depozytów na żądanie, możemy powiedzieć, że zdolność udzielania pożyczek przez banki oznacza "tworzenie pieniądza". Ilość pieniądza, jaką banki komercyjne mogą "stworzyć", ograniczona jest stopą rezerw minimalnych, która bezpośrednio określa ilość pieniędzy, którą dany bank może w danym czasie pożyczyć.
Państwa handlują między sobą, gdyż w ten sposób mogą uzyskiwać towary i usługi, których same nie mogłyby wyprodukować lub które produkują po wyższych kosztach absolutnych lub względnych. Tak długo, jak koszt alternatywny produkcji różni się w dwóch krajach, tak długo obydwa państwa będą osiągały zyski, specjalizując się w wytwarzaniu tych rzeczy, które produkują najwydajniej. Pomimo wielu zalet handlu międzynarodowego większość krajów stara się ograniczać dostęp do własnych rynków. Bariery zwykle występują w formie ceł i kontyngentów importowych.Strefy wolnego handlu i unie celne to organizacje, których celem jest promowanie swobodnej wymiany towarów i usług krajów do nich należących. Organizacją najbardziej zaawansowaną w integracji gospodarczej jest Unia Europejska. Pełne członkostwo w tej organizacji zapewnia Polsce dostęp do olbrzymiego rynku Unii, dzięki czemu Polacy posiadają nieskrępowany dostęp do towarów i usług wytwarzanych w krajach Unii oraz możliwość podejmowania pracy i inwestowania w tych krajach.
